Stadsdichter: Gedicht maken bij eenzame uitvaart dankbaar werk

Auteur
Redactie

Mary Heylema is samen met Diet Groothuis stadsdichter van Zeist. Een van de bijzondere taken van Mary is het maken van een gedicht, die wordt voorgedragen  tijdens een zogenaamde 'eenzame uitvaart'.

In verschillende steden in Nederland vinden eenzame uitvaarten plaats. Als iemand geen familie meer heeft of door conflicten nabestaanden niet naar de begrafenis willen komen, rest niets anders dan een eenzame uitvaart. De gemeente Zeist draagt voor een deel bij in de kosten om de eenzame overledene, meestal in een crematorium, toch een goede en behouden uitvaart te gunnen.

Het maken van het gedicht moet meestal heel snel gebeuren. "We krijgen 's ochtends van een begrafenisondernemer te horen dat een persoon is overleden. Dan ontvangen we al een beetje informatie. Meestal leefde de overledene in een zorgcentrum of rusthuis en dan kunnen we een hulpverlener bellen die meestal welwillend is om info te geven. Het maken van een gedicht is vervolgens erg dankbaar werk."

Mary Heylema vindt het bijzonder dat ze kan bijdragen aan een waardig afscheid. "Het zou triest zijn als er helemaal niets zou gebeuren. Mijn collega Diet en ik zijn soms zelfs samen aanwezig en dragen dan een gedicht voor. Er is dan allen nog iemand aanwezig van de uitvaartonderneming. Meestal vindt er een crematie plaats, omdat dat voordeliger is. Soms heeft een overledene een begrafenisverzekering, maar het kan ook zo zijn dat er te weinig geld is om een begrafenis te bekostigen. Daarom is het goed dat de gemeente dit financieel steunt."

De 61-jarige Mary was vroeger docente in het basisonderwijs in Delft en Rotterdam, daarna was ze docente Nederlands aan de PABO in Utrecht. Sinds vier jaar woont ze in Zeist en al 11 jaar is ze van beroep dichteres en schrijfster. "Ik ben onder meer educatief auteur van schoolboeken, ik geef schrijfworkshops en maak artikelen voor derden. Ook ben ik actief op de Zeister basisscholen poëzie en schrijfkunst te bevorderen. Kinderen staan heel erg open voor het spelen met taal. Dat geeft mij veel voldoening."

Ketting van Johanna

Om vijf uur in de ochtend stopte je bestaan.
Dit stille, vroege tijdstip -de wegen waren leeg-
paste bij je aard, Johanna: rustig, kalm, bedaard.

Je kende je verleden, maar sprak niet over toen,
geen Emmen, Staphorst, Spanje.
Je koos voor hier en nu, het vroeger werd vermeden.

Elke nieuwe dag verzamelde je parels:
Een boek om in te bladeren, iets lekkers bij de thee,
iemand die een praatje maakte,
haken en wat tekenen, Rieu op de tv.

Johanna, leg de naald maar neer.
De parels zijn geregen,
je ketting is nu klaar.


Mary Heylema, stadsdichter, 2020
Geschreven voor de Eenzame Uitvaart van mevrouw L. op 12 oktober 2020

Mary Heylema